Ουκρανία – Ιράν: Παράλληλοι πόλεμοι σε τροχιά σύγκλισης

Στο μεσοδιάστημα, το ουκρανικό -ήδη σε κρίσιμη καμπή τους τελευταίους μήνες- έχει μπει στο διπλωματικό περιθώριο.

Οι υπό αμερικανική μεσολάβηση διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουκρανών και Ρώσων είναι στον «πάγο», στο φόντο του διευρυνόμενου ευρωατλαντικού ρήγματος -τώρα με άξονα τα Στενά του Ορμούζ- και πολυεπίπεδων στρατηγικών αδιεξόδων.

Καθώς ο πόλεμος στα ουκρανικά εδάφη συνεχίζεται για πέμπτο χρόνο, το Κίεβο βρίσκεται στο χείλος της οικονομικής κατάρρευσης, με νέα ώθηση το επίμονο (προεκλογικό και όχι μόνο) βέτο του φιλοτραμπικού και φιλορώσου Ούγγρου πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν στο δάνειο των 90 δισ. ευρώ από την ΕΕ.

Πλήττεται και αυτή βαριά από τις γεωπολιτικές «καταιγίδες».

Η Ρωσία, αντίθετα, γεμίζει τα πολεμικά «σεντούκια» της με έσοδα από τις πωλήσεις πετρελαίου, επωφελούμενη και και από την προσωρινή άρση των αμερικανικών κυρώσεων σε βάρος της, εν μέσω της κλιμακούμενης ενεργειακής κρίσης. Μέσα σε αυτή τη ζοφερή συγκυρία, η Ουκρανία επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει γεωπολιτικά και οικονομικά την πικρή εμπειρία του πολέμου, παρέχοντας αμυντική τεχνογνωσία σε κράτη στη Μέση Ανατολή και πέραν αυτής.

Κατά τον Ζελένσκι, άλλωστε, ο πόλεμος στο Ιράν «δεν είναι μακρινός» για την Ουκρανία.

Προς τούτο, επικαλείται τη στρατιωτική τεχνολογία που μοιράζονται Ρωσία και Ιράν. Και δη στα drones καμικάζι.

Επενδύοντας στα όπλα του σύγχρονου πολέμου

Ήδη 228 Ουκρανοί ειδικοί έχουν αναπτυχθεί, σε ομάδες, σε πέντε χώρες της Μέσης Ανατολής -στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, το Κουβέιτ και την Ιορδανία- παρέχοντας τεχνογνωσία στην αναχαίτιση drones και συμβουλές για μέτρα αεράμυνας.

Σύμφωνα με το Κίεβο, συνολικά σχεδόν δώδεκα χώρες έχουν ζητήσει τη συνδρομή του προς ενίσχυση της ασφάλειάς τους απέναντι στα σμήνη των ιρανικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών Shahed.

Οι Ουκρανοί τα γνωρίζουν πολύ καλά, από πρώτο χέρι.

Ήταν αυτά που χρησιμοποιούσε η Ρωσία αρχικά στα μέτωπα του πολέμου, προτού αρχίσει να κατασκευάζει τα δικά της, βασισμένη στην ιρανική τεχνολογία.

Αντί για τη χρήση πανάκριβων -και όλο και λιγότερο διαθέσιμων- πυραύλων αεράμυνας κατά φθηνών μη επανδρωμένων αεροσκαφών, η αντιπρόταση του Κιέβου είναι φθηνά, μαζικής παραγωγής drones αναχαίτισης, με τα οποία σήμερα υπερασπίζεται στους ουκρανικούς αιθέρες.

«Πιστεύω ότι κανείς δεν έχει εμπειρία συγκρίσιμη με τη δική μας», λέει ο Ζελένσκι.

«Συνεργαζόμαστε με κράτη στη Μέση Ανατολή, με ηγέτες, σε τεχνικό επίπεδο και με υπουργεία Άμυνας. Γενικά, ετοιμάζουμε μεγάλες συμφωνίες»…

Θα εξασφαλίσουν έσοδα στο Κίεβο. Και όχι μόνο.

Μέσα από αυτές τις συνεργασίες, η Ουκρανία σφυρηλατεί σχέσεις με αραβικές χώρες, που σε σημαντικό βαθμό αποτελούν σήμερα εταίρους της Ρωσίας.

Οι δε προτάσεις της δεν αφορούν μόνο τους αιθέρες.

Η τεχνογνωσία της έχει πια επεκταθεί και στα ναυτικά drones, δοκιμασμένη πολλαπλώς στην πράξη.

«Εάν μαζί με εταίρους στη Μέση Ανατολή οικοδομήσουμε ένα σύστημα, όπως στην Ουκρανία», διατείνεται ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, «θα είναι σε θέση να παρακολουθούν επιθέσεις από το Ιράν ή από τους Χούθι σε πραγματικό χρόνο, να τις αναλύουν, να συνεχίζουν να βελτιώνουν την άμυνά τους, παρέχοντας στους ανθρώπους κρίσιμες υποδομές και εμπορικές οδούς με πραγματική ασφάλεια».

Πολεμική οικονομία

Πρωτοπόροι πια στον σύγχρονο πόλεμο, «οπλισμένοι» με τεχνολογία και εμπειρία που αναπτύχθηκαν μέσα στην κόλαση του πολέμου, οι Ουκρανοί επιδιώκουν να τις μοιραστούν με εταίρους και συμμάχους.

Ζητούμενο για το Κίεβο είναι να επεκτείνει την αμυντική βιομηχανία του και να εξασφαλίσει χρηματοδότηση για την ενίσχυση της αεράμυνάς του, που σήμερα βασίζεται σε αμερικανικούς Patriot και THAAD για την κατάρριψη βαλλιστικών πυραύλων.

Ήδη παράγει drones από κοινού με τη Γερμανία, τη Βρετανία, τη Δανία και την Ολλανδία, όπως ανακοίνωσε ο Ζελένσκι.

Μπαίνει τώρα μπροστά η συμπαραγωγή και με τη Νορβηγία, υπογράμμισε, ενώ έχουν επιτευχθεί ανάλογες συμφωνίες με τη Ρουμανία, τη Σουηδία, τη Γαλλία.

Η Ευρώπη αναμένεται να αποτελέσει τη μεγαλύτερη αγορά για τα ουκρανικά drones αναχαίτισης, στο φόντο του εξ ανατολών «υβριδικού πολέμου».

Με τις προωθούμενες δε συνεργασίες με κράτη της Μέσης Ανατολής, το Κίεβο ευελπιστεί να ενισχύσει επίσης τη θέση του στα μάτια των Αμερικανών, ενόσω συνδράμει τους περιφερειακούς συμμάχους τους, την ώρα που εξαλείφονται με γρήγορους ρυθμούς τα διαθέσιμα αποθέματα πυραύλων.

Ενώ δύσκολα μπορεί να ευελπιστεί σε χειροπιαστά οφέλη στο διαπραγματευτικό τραπέζι -δεδομένης της συναλλακτικής σχέσης μεταξύ των προέδρων ΗΠΑ και Ρωσίας, Ντόναλντ Τραμπ και Βλαντίμιρ Πούτιν- επιδιώκει μια ολοκληρωμένη συμφωνία συνεργασίας με την Ουάσιγκτον στον τομέα των drones.

Η ουκρανική κυβέρνηση πασχίζει γι’ αυτήν εδώ και μήνες, εποφθαλμιώντας ένα ντιλ με την Ουάσιγκτον, αξίας έως και 50 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Αν και το αμερικανικό Πεντάγωνο έχει εκφράσει έκδηλο ενδιαφέρον για τις καινοτόμες drone και αντι-drone τεχνολογίες του Κιέβου, η προοπτική συνεργασίας έχει τύχει μέχρι σήμερα ψυχρής υποδοχής από τον Λευκό Οίκο.

Το Ιράν έχει απειλήσει εν τω μεταξύ την Ουκρανία με αντίποινα, κατηγορώντας την για την παροχή στρατιωτικής τεχνογνωσίας στο Ισραήλ, οι σχέσεις του οποίου με τη Ρωσία χαρακτηρίζονται πλέον από μια περίπλοκη ισορροπία μεταξύ realpolitik και γεωπολιτικής τριβής.